Moeder Swetlana Westermeijer: “Stap uit de overlevingsstand”

“Je kunt je gedachten en emoties trainen zoals je je spieren traint”, zegt coach en spreker Swetlana Westermeijer (54). Haar dochter Thera (2005) woont al negen jaar in wooninstelling Kempenhage, en bleef onlangs lekker bij een begeleider op de bank zitten toen Swetlana op bezoek kwam. “Dat kan heel pijnlijk zijn voor een moeder als ze denkt dat begeleiders nooit hetzelfde voor een kind kunnen betekenen als een moeder”, zegt ze. “Moeders zijn er soms van overtuigd dat alléén een moeder haar kind goed kan aanvoelen.” 

Swetlana traint haar gedachten en emoties heel bewust en concludeerde na dit bezoek dat haar dochter Thera in haar wooninstelling veilig en gelukkig is. Swetlana vindt het fijn dat ze zich aan anderen hecht, en juist dat geeft haar vertrouwen in de toekomst van haar dochter. “Ik zoek het allerbeste voor mijn kind”, zegt ze. “En ik ben en blijf haar moeder.” 

Meteen in de actiestand 

Wat waren Swetlana en haar vriend blij met hun dochter Thera, die opgroeide ‘volgens het boekje’. Maar in de kraamtijd na de geboorte van hun zoontje Jari (2008) kijkt Thera ineens wazig, trekt ze met haar schouders en strekt haar armen. Bij de eerstehulppost stellen ze meteen epileptische activiteit vast, en wordt Thera voor onderzoek opgenomen in het ziekenhuis. Swetlana schiet meteen in de actiestand. Emoties drukt ze weg. 

Swetlana en haar vriend worden ineens ‘directeur’ en ‘projectleider’ van de ‘Thera B.V.’ Ze kopen zorg in voor hun dochter die ook autisme krijgt en zich niet harmonisch ontwikkelt. ‘’Vierentwintig uur per dag waren we aan het zorgen”, blikt Swetlana terug. “We kregen een chronisch slaaptekort.’’ 

Achterstallige klussen 

Als Thera twee nachten per veertien dagen terecht kan in een opvanghuis, draait de draaimolen van Swetlana rustig door: ze moedigt op zaterdagochtend haar zoon aan op het voetbalveld, want hij mag absoluut niet lijden onder de ziekte van zijn zus. Daarnaast werkt Swetlana in die ‘vrije’ weekenden achterstallige huishoudelijke klussen weg. Samen met haar vriend wordt Swetlana een zorgmachine, en er is maar weinig over van hun relatie.  

Als Thera tien jaar wordt, is Swetlana opgebrand. Ze is zichzelf totaal kwijt en stort in op haar werk. ‘’Ik had bijna nooit tijd voor mezelf en was alleen bezig in mijn eigen, kleine kringetje. Ik wilde heel graag voldoen aan het perfecte gezinsplaatje en was als moeder ervan overtuigd dat ik de enige was die mijn kind snapte en kon bijstaan. Ik deed álles voor mijn kind, en was daardoor bijna burn-out.” 

Ideale moeder 

Niet lang daarna ‘breekt’ Swetlana bij de huisarts. Ze is zo uitgeput dat ze niet meer voor zichzelf en haar vriend instaan op momenten dat Thera agressief is of teveel van hun vraagt. “De huisarts schreef onze dochter medicijnen voor omdat wij de zorg niet volhielden”, vertelt Swetlana die zich schuldig voelt maar haar emoties nog steeds het liefst uitzet, want ideale ouders doen álles voor hun kind. 

Extreme belasting 

“Hoe gaat het nu met jou Swetlana, wanneer doe je eens wat voor jezelf?”, vroeg een leidinggevende aan haar na drie weken vrijaf. De vrouw was begripvol en luisterde als een ‘OMA’ naar haar, zonder Oordeel, zonder Mening en zonder Adviezen. “Door prikkelende vragen praatte ik eigenlijk met mezelf. Ik gaf toe dat ik jarenlang op routine leefde, geen eigen leven meer leidde en vastliep. Mijn toekomst zag er somber uit omdat ik op mijn tachtigste nog luiers zou moeten verwisselen.”  

Zet jezelf op één 

“Iedereen doorloopt zijn eigen proces”, zegt Swetlana die weet dat méér mensen zich beperken tot zorgen en zorgzaam zijn. “Door jeugdtrauma’s maakte ik het mezelf ontzettend moeilijk”, weet Swetlana nu. Toen haar vader op haar twaalfde ging scheiden van haar moeder en naar Amerika vertrok, nam ze zichzelf voor haar kinderen nooit los te laten. Dat voornemen werd, op haar zeventiende, versterkt door het overlijden van haar moeder. Swetlana vertelt dat ze met hulp, ook met lichaamsgerichte therapie, de beperking van haar dochter leerde accepteren, emoties accepteerde en haar grenzen leerde bewaken. Het kostte haar, als perfectionist, veel wilskracht om uit de overlevingsstand te stappen en zichzelf op nummer één te zetten. Ze leerde zichzelf beter kennen en staat nu positiever in het leven. “Een positieve instelling  maakt gelukkiger en zorgt ervoor dat je de zorg voor je kind gemakkelijker kunt loslaten.” Swetlana vindt dat ze meer nu meer moeder voor Thera kan zijn dan voorheen. 

Balans 

Swetlana stapt uiteindelijk uit de overlevingsstand: ze maakt keuzes en kan daardoor voor zichzelf gaan zorgen. “Ik ben nu minder kritisch op zichzelf en pijnig me niet meer met het idee dat ik de enige ben die voor mijn kind kan zorgen’, lacht Swetlana die ouders van zorg-intensieve kinderen coacht, lezingen geeft over zelfzorg en een boek schreef over haar eigen proces. “Die bewustwording gun ik iedereen.” 

Ze vertelt dat bewustwording begint met communicatie, het (niet klagen maar) vragen om hulp en het kennen en het bewaken van grenzen. “Dat zorgt ervoor dat je jezelf als moeder ruimte geeft, in balans komt en energie uitstraalt. Zo geef je je kind het mooiste geschenk dat er is.” 

Het verhaal van Swetlana laat zien hoe diep een moeder kan verlangen om haar kind het beste uit het leven te geven. Je wilt alles voor je kind, maar leert ook hoe lastig het kan zijn om anderen – die niet de ouder zijn – mee te nemen in jouw waarden, visie en manier van zorgen. Hierin ligt een kwetsbaarheid: het verlangen om je kind te laten groeien zoals jij het voor ogen hebt, terwijl de mogelijkheden binnen de zorg soms beperkt zijn. 

Wil je hierover van gedachten wisselen, advies of ideeën delen?
Neem gerust contact op via:
info@ditkoningskind.nl